İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu Tasarısı Taslağı hakkında‏ (Madenbis'ten Gelmiştir)

Bilgilerinizi ve görüşlerinizin tarafımıza bildirilmesini rica eder, çalışmalarınızda başarılar dilerim.

Saygılarımla,

[B]Mehmet TORUN
Yönetim Kurulu Başkanı [/B]

[SIZE="5"][B]İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU TASARISI TASLAĞI[/B][/SIZE]

BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç
MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı, çalışanların sağlık ve güvenliklerinin sağlanması, mesleki risklerin önlenmesi, risk ve kaza faktörlerinin ortadan kaldırılması ile işyerlerinde sağlık ve güvenlik şartlarının sürekli olarak iyileştirilmesi için alınacak önlemleri ve bu konulardaki görev, yetki, yükümlülük ve sorumlulukları düzenlemektir.

Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Kanun hükümleri resmi ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine ve çalışanlarına faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır.
(2) Bu Kanun hükümleri; Türk Silahlı Kuvvetleri, Genel Kolluk Kuvvetleri ve Sivil Savunma gibi kendine özgü karakteristiği olan kamu hizmetlerinin bu Kanun hükümleri ile çelişen özel faaliyetlerinde uygulanmaz. Ancak, bu tür hallerde de çalışanların sağlık ve güvenliği, bu Kanunun amaçları doğrultusunda dikkate alınır.

İstisnalar
Madde 3- (1) Bu Kanun hükümleri; Türk Silahlı Kuvvetleri, Genel Kolluk Kuvvetleri ve sivil savunma birlikleri tarafından yürütülen faaliyetler hakkında uygulanmaz.

Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Alt işveren: Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği çalışanı sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işvereni,
b) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,
c) Bölge Müdürlüğü: İşyerinin kayıtlı olduğu Bakanlık Bölge Müdürlüğünü,
ç) Çalışan: Kendi özel kanunlarındaki statülerine bakılmaksızın bu Kanun
kapsamındaki kamu veya özel işyerlerinde, atanma işlemi veya bir sözleşmeye bağlı olarak istihdam edilen gerçek kişiyi,
d) Çocuk çalışan: 14 yaşını bitirmiş 15 yaşını doldurmamış ve ilköğretimini tamamlamış çalışanı,
e) Genç çalışan: 15 yaşını bitirmiş ancak 18 yaşını tamamlamamış çalışanı,
f) İş Güvenliği Uzmanı: Bakanlık tarafından belgelendirilmiş, iş güvenliği ile görevli mühendis veya teknik elemanı,
g) İş kazası: Önceden planlanmamış, ölüme, hastalanmaya, yaralanmaya veya makina ve teçhizatın zarara uğramasına yahut üretim kaybına yol açan olayı,
ğ) İş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcisi: İşyerinde iş sağlığı ve güvenliği konularında çalışanları temsil etmeye yetkili kişiyi,
h) İşveren: Kamu veya özel işyerlerinde çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşları,
i) İşveren vekili: İşveren adına hareket eden, işin ve işyerinin yönetiminde görev alan kimseleri,
ı) İşyeri: İşveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddî olan ve olmayan unsurlar ile çalışanın birlikte örgütlendiği birimi,
j) İşyeri hekimi: Bakanlık tarafından belgelendirilmiş hekimi,
k) İşyeri hemşiresi: Bakanlık tarafından belgelendirilmiş hemşireyi,
l) Meslek hastalığı: İşin niteliğine göre tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden çalışanın uğradığı geçici veya sürekli hastalık, sakatlık veya ruhi arıza hallerini,
m) Önleme: İşyerinde yapılan işlerin bütün aşamalarında mesleki riskleri önlemek veya azaltmak için planlanmış veya alınmış önlemlerin tümünü,
n) Risk değerlendirmesi: İşyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi, tehlikelerden kaynaklanan risklerin derecelendirilmesi, kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması, uygulanması ve uygulamalarının izlenmesi amacıyla yapılması gerekli çalışmaları,
ifade eder.

İşyerinin bildirimi
MADDE 5- (1) Bu Kanunun kapsamına giren nitelikte bir işyerini kuran, her ne suretle olursa olsun devralan, nakleden, çalışma konusunu kısmen veya tamamen değiştiren, faaliyetine son veren ve işyerini kapatan işveren veya işveren vekili bir ay içinde ilgili bölge müdürlüğüne bildirim yapmakla yükümlüdür.
(2) Bu Kanun kapsamında yer alan işyerlerinin bildirimi, tescili, bildirimde yer alması gereken bilgiler ile bildirime eklenecek belgelere ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkartılacak yönetmelikle düzenlenir.
(3) 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa göre bildirimde bulunan işverenler bu Kanuna göre ayrıca bildirimde bulunmaz.

Ulusal iş sağlığı ve güvenliği konseyi
MADDE 6- (1) Ülke genelinde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak ihtiyaç, öncelik, politika ve stratejiler için öneriler geliştirmek, tavsiyelerde bulunmak üzere Bakanlık, ilgili kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler, sosyal taraflar, sivil toplum kuruluşları, ilgili diğer kurum ve kuruluş temsilcilerinden oluşan “Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi” kurulur. Konseyin üye sayısı 30’u geçemez. Konseye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı veya Müsteşarı başkanlık yapar. Konsey kararları toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde başkanın oyu kararı belirler.
(2) Konseyin gerekli görmesi halinde çalışma grupları oluşturulur. Aynı anda beşten fazla çalışma grubu oluşturulamaz. Her bir çalışma grubundaki üye sayısı dokuzu geçemez.
(3) Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyinin sekreterya hizmetleri, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilir.
(4) Konseyin Başkan ve üyelerine 3000 gösterge rakamının memur aylık kat sayısı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda yıllık altı toplantıyı geçmemek üzere, raportör ve çalışma grubunda görevlendirilenlere ise, 1000 gösterge rakamının memur aylık kat sayısı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda aylık iki toplantıyı geçmemek üzere, katıldıkları her toplantı günü için damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaksızın Bakanlık bütçesinden huzur hakkı ödenir.
(5) Konseyin oluşumu, çalışma usul ve esasları Bakanlıkça hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.

İKİNCİ BÖLÜM
İşverenlerin Yükümlülük ve Sorumlulukları

Genel hükümler
MADDE 7- (1) İşveren, işle ilgili her konuda çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.
(2) İşverenin iş sağlığı ve güvenliği konusunda, bu Kanunun 12 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre, işyeri dışındaki uzman kişi veya kuruluşlardan hizmet alması bu konudaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
(3) Çalışanların iş sağlığı ve güvenliği konusundaki yükümlülükleri, işverenin birinci fıkradaki sorumluluğunu etkilemez.

İşverenin genel yükümlülüğü
MADDE 8- (1) İşveren, çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamak için mesleki risklerin önlenmesi, eğitim ve bilgi verilmesi dahil gerekli her türlü önlemin alınması, organizasyonun yapılması, gerekli araç ve gereçlerin sağlanması, sağlık ve güvenlik önlemlerinin değişen şartlara uygun hale getirilmesi ve mevcut durumun sürekli iyileştirilmesi amacına yönelik çalışmalar yapmakla ve işyerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemekle yükümlüdür.
(2) İş sağlığı ve güvenliği ile iş hijyeni konusunda alınacak önlemlerin maliyeti, hiçbir şekilde çalışanlara yansıtılamaz.

Önlemenin genel prensipleri
MADDE 9- (1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ile ilgili önlemlerin alınmasında;
a) Risklerden kaçınılması,
b) Kaçınılması mümkün olmayan risklerin analiz edilmesi,
c) Risklerle kaynağında mücadele edilmesi,
ç) İşin kişilere uygun hale getirilmesi, bu amaçla; öncelikle işyerlerinin tasarımında, iş ekipmanları, çalışma şekli ve üretim metotlarının seçiminde özen gösterilmesi, özellikle monoton çalışma ve önceden belirlenmiş üretim temposunun hafifletilerek bunların sağlığa olumsuz etkilerinin en aza indirilmesi,
d) Teknik gelişmelere uyum sağlanması,
e) Tehlikeli olanların, tehlikesiz veya daha az tehlikeli olanlarla değiştirilmesi,
f) Teknoloji, iş organizasyonu, çalışma şartları, sosyal ilişkiler ve çalışma ortamı ile ilgili faktörlerin etkilerini kapsayan tutarlı genel bir önleme politikasının geliştirilmesi,
g) Toplu korunma önlemlerine, kişisel korunma önlemlerine göre öncelik verilmesi,
ğ) Çalışanlara uygun talimatların verilmesi,
genel prensiplerine uymakla yükümlüdür.

İşin özelliğine göre uyulması gereken iş sağlığı ve güvenliği prensipleri
MADDE 10- (1) İşveren, işyerinde yapılan işlerin özelliklerini dikkate alarak:
a) Kullanılacak iş ekipmanının, kimyasal madde ve müstahzarın seçimi, işyerinin tertip ve düzeni gibi konular da dahil çalışanların sağlık ve güvenliği yönünden tüm riskleri değerlendirecektir. Bu değerlendirme sonucuna göre, alınan önleyici tedbirler ile seçilen çalışma şekillerinin ve üretim yöntemlerinin, çalışanların sağlık ve güvenlik yönünden korunma düzeyini yükseltmesi ve işyerinin idari yapılanmasının her kademesinde uygulanabilir olmasını sağlar,
b) Çalışana görev verirken, çalışanın sağlık ve güvenlik yönünden işe uygunluğunu göz önüne alır,
c) Yeni teknolojilerin planlanması ve uygulanmasında, seçilecek iş ekipmanının, çalışma ortam ve koşullarının çalışanların sağlık ve güvenliğine etkisi konusunda çalışanların ve/veya temsilcilerinin görüşlerini alır,
d) Hayati ve özel tehlike bulunan yerlere yeterli bilgi ve talimat verilenler dışındaki çalışanların girmemesi için gerekli önlemleri alır.

İşverenler arasında işbirliği, koordinasyon ve sorumluluk
MADDE 11- (1) Bir işyerinin birden fazla işveren tarafından kullanılması durumunda işverenler, iş sağlığı ve güvenliği ile iş hijyeni önlemlerinin uygulanmasında işbirliği yapar, yaptıkları işin niteliğini dikkate alarak; mesleki risklerin önlenmesi ve bunlardan korunma ile ilgili çalışmaları koordine eder, birbirlerini ve birbirlerinin çalışanlarını veya temsilcilerini riskler konusunda bilgilendirir. Koordinasyon, işverenler tarafından müştereken belirlenen kişi veya kişilerce sağlanır.
(2) Asıl işveren ile alt işveren faaliyetlerinin, birbirlerinin çalışmalarını etkileyebileceği durumlarda, alınması gerekli iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin belirlenmesi ve uygulanması konularında gerekli koordinasyon asıl işveren tarafından sağlanır. Asıl işveren, alt işverenin çalışanlarına karşı o işyeri ile ilgili bu Kanundan doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur.
Alt işverenin, kendi çalışanları için, bu Kanun hükümlerinin uygulanmasından doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, işin özelliği dikkate alınarak asıl işveren tarafından sürekli denetlenir.

Koruyucu ve önleyici hizmetler
MADDE 12- (1) Bu bölümde belirtilen yükümlülükleri saklı kalmak kaydıyla işveren, işyerindeki iş sağlığı ve güvenliği risklerini önlemek ve koruyucu hizmetleri yürütmek üzere, işyerinin büyüklüğünü, tehlike sınıfını, işin niteliğini ve çalışan sayısını dikkate alarak, işyerinden, işyeri hekimi, iş güvenliği uzmanı, işyeri hemşiresi ile ihtiyaç duyulması halinde diğer meslek dallarından, Bakanlık tarafından belgelendirilmiş bir veya birden fazla kişiyi görevlendirir.
(2) İşyerinde, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen nitelikte personel bulunmaması halinde koruyucu ve önleyici hizmetler, işyeri dışındaki Bakanlık tarafından belgelendirilmiş kişi veya kuruluşlardan alınır.
(3) Bu maddenin birinci fıkrasında sözü edilen iş sağlığı ve güvenliği konusunda görevli kişilerin, işyerinde bu görevlerini yürütmeleri nedeniyle hakları kısıtlanamaz. Bu kişilere, söz konusu görevlerini yapabilmeleri için yeterli zaman verilir.
(4) İşveren, hizmet aldığı kişi veya kuruluşların, çalışanların sağlık ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muhtemel konular hakkında bilgilendirilmesini, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanlar ve bu çalışanların işverenleri hakkında gerekli bilgilere ulaşabilmelerini sağlar.
(5) Yeterli mesleki bilgi, beceri ve donanıma sahip olması halinde, işyerinin büyüklüğü, tehlike sınıfı, işin niteliği ve çalışan sayısı dikkate alınarak, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen hususların yerine getirilmesi sorumluluğunu işveren kendisi üstlenebilir.
(6) Bu maddenin birinci, ikinci ve beşinci fıkrası kapsamında;
a) Koruyucu ve önleyici hizmetleri yürütmek üzere, işyerinden görevlendirilen veya işyeri dışından hizmet alınan kişilerde ve/veya kuruluşlarda aranacak nitelikler, bu kişi ve/veya kuruluşların çalışma şartları ve görevlerini nasıl yürütecekleri ile bu kişilerin eğitimleri, eğitimi verecek kurum ve/veya kuruluşların nitelikleri,
b) Bu kişi ve/veya kuruluşların, Bakanlık tarafından belgelendirilmeleri ve belgelerin iptali, görev ve sorumlulukları kuruluşlarda bulunacak personel ve donanım ile kuruluşların denetlenmesi,
c) İşyerinin büyüklüğü, tehlike sınıfı, işin niteliği ve çalışan sayısına göre; bu kişi ve/veya kuruluşlardan hangi koşullarda hizmet alınacağı, görevlendirilecek ya da hizmet alınacak kişilerin sayısı, hizmet süreleri,
ç) İşverenin sorumluluğu hangi hallerde kendisinin üstlenebileceği,
hususları ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak bir veya birden çok yönetmelikle düzenlenir.

İlkyardım, yangınla mücadele ve kişilerin tahliyesi, ciddi ve yakın tehlike
MADDE 13- (1) İşveren;
a) İşyerinin büyüklüğünü, yapılan işin niteliğini, çalışan sayısını ve işyerinde bulunan diğer kişileri dikkate alarak; ilkyardım, yangınla mücadele ve kişilerin tahliyesi için gerekli tedbirleri alır,
b) Özellikle ilkyardım, acil tıbbi müdahale, kurtarma ve yangınla mücadele konularında, işyeri dışındaki kuruluşlarla irtibatı sağlayacak gerekli düzenlemeleri yapar.
(2) İşveren, bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen ilkyardım, yangınla mücadele ve tahliye işleri için işyerinin büyüklüğünü ve taşıdığı özel tehlikeleri dikkate alarak, bu konuda eğitimli, uygun donanıma sahip, yeterli sayıda kişiyi görevlendirir.
(3) İşveren;
a) Ciddi ve yakın tehlikeye maruz kalan veya kalma riski olan tüm çalışanları, tehlikeler ile bunlara karşı alınmış ve alınacak önlemler hakkında mümkün olan en kısa sürede bilgilendirir,
b) Ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlike durumunda, çalışanların işi bırakarak derhal çalışma yerlerinden ayrılıp güvenli bir yere gidebilmeleri için gerekli düzenlemeleri yapar ve talimatları verir,
c) Ciddi ve yakın tehlike durumunun devam ettiği çalışma şartlarında, zorunlu kalınması halinde, gerekli donanıma sahip ve özel olarak görevlendirilenler hariç, diğer çalışanlardan çalışmaya devam etmelerini isteyemez.
(4) Ciddi, yakın ve önlenemeyen tehlike durumunda işyerini veya tehlikeli bölgeyi terk eden çalışanların bu davranışları nedeniyle hakları kısıtlanamaz.
(5) İşveren, çalışanların kendileri veya diğer kişilerin güvenliği için ciddi ve yakın bir tehlike ile karşılaştıkları ve amirine hemen haber veremedikleri durumlarda, bilgilerini ve mevcut teknik donanımları kullanarak istenmeyen sonuçların önlenmesi için gerekeni yapabilecek durumda olmalarını sağlamak zorundadır.
(6) Bu madde kapsamında, kendilerine verilen görevleri yapmakta ihmal veya dikkatsiz davranışları olmadıkça çalışanların hakları kısıtlanamaz.

Risk değerlendirmesi
MADDE 14- (1) İşveren, işyerinde özel risklerden etkilenebilecek çalışanların durumunu da kapsayacak şekilde, sağlık ve güvenlik yönünden, risk değerlendirmesi yapmak ve/veya yaptırmakla yükümlüdür.
(2) İşveren, risk değerlendirmesinin sonucuna göre alınması gereken koruyucu önlemlere ve kullanılması gereken koruyucu ekipmana karar verir ve alınan kararları uygular.
(3) Risk değerlendirmesi ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

İş kazası ve meslek hastalıklarının kayıt ve bildirimi
MADDE 15- (1) İşveren,
a) Üç günden fazla işgünü kaybı ile sonuçlanan iş kazalarını ve tespiti yapılarak kendisine bildirilen meslek hastalıklarını üç işgünü içinde işyerinin kayıtlı olduğu bölge müdürlüğüne bildirmekle,
b) İşyerinde meydana gelen bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutmak, gerekli incelemeleri yapmak, bunlarla ilgili rapor düzenlemek, bu kayıt ve raporları teftiş ve denetime yetkili iş müfettişlerince istenildiğinde gösterilmek üzere işyerinde hazır bulundurmakla,
yükümlüdür.
(2) Sağlık kuruluşları, kendilerine intikal eden iş kazası ya da meslek hastalığı tespiti ya da şüphesi olan vakaları, en geç on gün içinde Bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.
(3) İş kazaları ve meslek hastalıklarının bildirimi, incelenmesi, kayıt ve raporların hazırlanması ile ilgili usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak bir veya birden çok yönetmelikle düzenlenir.

Çalışanların bilgilendirilmesi
MADDE 16- (1) İşyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve sürdürülebilmesi amacıyla çalışanlar işveren tarafından bilgilendirilir.
(2) Bu amaçla işveren,
a) İşyerinin geneli ile çalışılan bölümler ve/veya yapılan bütün işlerde yürütülen faaliyetler, karşılaşılabilecek sağlık ve güvenlik riskleri, koruyucu ve önleyici tedbirler,
b) Çalışanların ve/veya temsilcilerinin yasal hak ve sorumlulukları,
c) Bu Kanunun 13 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilkyardım, yangınla mücadele ve tahliye işleri konusunda görevlendirilen kişiler,
hakkında çalışanların ve/veya temsilcilerinin işyerinin özelliklerini de dikkate alarak gerekli bilgiyi almalarını sağlar.
(3) İşveren, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanların, ikinci fıkrada belirtilen bilgileri almalarını sağlamak üzere, söz konusu çalışanların işverenlerine gerekli bilgileri vermekle yükümlüdür.
(4) İşveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili özel görevi bulunan çalışanların ve/veya iş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcilerinin bu görevlerini yürütebilmeleri için;
a) Bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen risk değerlendirmesi ve koruyucu önlemlere ilişkin bilgilere, 15 inci maddesinde belirtilen kayıt ve raporlara,
b) İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili denetim faaliyetlerinden, bu konuda sorumlu kişi ve kuruluşlardan elde edilen bilgiler ile koruma ve önleme çalışmalarına ilişkin bilgilere,
ulaşabilmelerini sağlar.

Çalışanların görüşlerinin alınması ve katılımlarının sağlanması
MADDE 17- (1) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili konularda çalışanların ve/veya temsilcilerinin görüşlerini alır, öneri getirme hakkı tanır ve bu konulardaki görüşmelerde yer almalarını ve katılımlarını sağlar.
(2) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği konusunda özel görevi bulunan çalışanların ve/veya iş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcilerinin;
a) Sağlık ve güvenliği önemli derecede etkileyebilecek herhangi bir önlemin alınmasında,
b) Bu Kanunun;
1) 12 nci maddesinde belirtilen sağlık ve güvenlik risklerinin önlenmesi ve koruyucu hizmetlerin yürütülmesi işleri ile bu işleri yürütmek üzere işyerinden görevlendirilecek kişilerin belirlenmesinde,
2) 12 nci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen işyeri dışındaki uzman kişi veya kuruluşlardan hizmet alınmasında,
3) 13 üncü maddesinde belirtilen ilkyardım, yangınla mücadele ve tahliye işleri için kişilerin görevlendirilmesinde,
4) 14 üncü maddesinde belirtilen risk değerlendirmesinin yapılması ve alınması gereken koruyucu önlemlere ve kullanılması gereken koruyucu ekipmana karar verilmesinde,
5) 16 ncı maddesinde belirtilen çalışanların bilgilendirilmesinde,
6) 18 inci maddesinde belirtilen eğitimin organize edilmesi ve planlanmasında,
önceden görüşlerini alır.
(3) İş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcileri, tehlikenin kaynağında yok edilmesi veya tehlikenin azaltılması için işverene öneride bulunma ve işverenden gerekli tedbirlerin alınmasını isteme hakkına sahiptir.
(4) İş sağlığı ve güvenliği konusunda özel görevi bulunan çalışanlar veya iş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcileri, bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen görevlerini yürütmeleri nedeniyle hakları kısıtlanamaz.
(5) İşveren, iş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcilerine, bu Kanunda belirtilen görevlerini yerine getirebilmeleri için gerekli imkanı sağlar ve bir ücret kaybı olmadan çalışma saatleri içerisinde yeterli zamanı verir.
(6) İş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcileri, işyerinde yapılan denetimler sırasında iş müfettişine görüşlerini bildirme hakkına sahiptir.

Çalışanların eğitimi
MADDE 18- (1) İşveren, çalışanların çalıştığı birime ve yaptığı işe özel bilgi ve talimatları içeren sağlık ve güvenlik eğitimi almasını sağlar ve bu amaçla gerekli organizasyon ve planlamayı yapar.
Bu eğitim özellikle;
a) İşe başlamadan önce,
b) Çalışma yeri veya iş değişikliğinde,
c) İş ekipmanlarının değişmesi halinde,
d) Yeni teknoloji uygulanması halinde,
yapılır.
(2) Eğitim, değişen ve ortaya çıkan yeni risklere uygun olarak yenilenir, gerektiğinde ve düzenli aralıklarla tekrarlanır.
(3) İşveren, başka işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanların yapacakları işlerde karşılaşacakları sağlık ve güvenlik riskleri ile ilgili yeterli bilgi ve talimatları içeren eğitimi aldığına emin olmadan işe başlamalarına izin vermez.
(4) İş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcileri özel olarak eğitilir.
(5) Bu maddenin birinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen eğitim, çalışanlara veya temsilcilerine herhangi bir maliyet getirmez ve eğitimlerde geçen süre çalışma süresinden sayılır.
(6) İşveren, geçici iş ilişkisi ile işyerine gelen çalışanlara, iş sağlığı ve güvenliği risklerine karşı gerekli eğitimi verir.
(7) Çalışanlara ve/veya temsilcilerine verilecek eğitimin usul ve esasları ile iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verecek kişi ve kuruluşlarda aranacak özellikler Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çalışanların Yükümlülükleri

Çalışanların yükümlülükleri
MADDE 19- (1) Çalışanlar, görevlerini, işveren tarafından kendilerine verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda yerine getirir. Çalışanlar, görevleri ile ilgili olan veya olmayan davranışlarından, kendilerinin ve diğer kişilerin sağlık ve güvenliğinin olumsuz etkilenmemesi için mümkün olan dikkati göstermekle yükümlüdür.
(2) Çalışanlar, işveren tarafından kendilerine verilen eğitim ve talimatlar doğrultusunda;
a) Makina, cihaz, araç, gereç, tehlikeli madde, taşıma ekipmanı ve diğer üretim araçlarını doğru şekilde kullanmakla,
b) Kendilerine sağlanan kişisel koruyucu donanımı doğru kullanmak ve kullanımdan sonra muhafaza yerine uygun şekilde geri koymakla,
c) İşyerindeki makina, cihaz, araç, gereç, tesis ve binalardaki güvenlik donanımlarını kurallara uygun olarak kullanmak ve bunları keyfi olarak çıkarmamak ve değiştirmemekle,
ç) İşyerinde, sağlık ve güvenlik yönünden ciddi ve ani bir tehlike ile karşılaştıklarında veya koruma tedbirlerinde bir aksaklık ve eksiklik gördüklerinde, işverene ve/veya iş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcisine derhal haber vermekle,
d) İşyerinde, sağlık ve güvenliğin korunması için teftişe yetkili makam tarafından tespit edilen noksanlık ve mevzuata aykırılıkların giderilmesinde, işverenle ve/veya iş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcisi ile işbirliği yapmakla,
e) Kendi görev alanında yer alan çalışma çevresi ve şartlarının güvenli ve risklerden arınmış olmasının işveren tarafından sağlamasında, işveren ve/veya iş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcisi ile mevzuat uygulamaları doğrultusunda işbirliği yapmakla,
yükümlüdürler.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli Hükümler

Sağlık gözetimi
MADDE 20- (1) İşveren, kişileri, işe girişlerinde, iş değişikliğinde ve düzenli aralıklarla, işyerinde maruz kalacakları sağlık ve güvenlik riskleri dikkate alınarak sağlık gözetimine tabi tutmakla yükümlüdür.
(2) Sağlık raporları işyeri hekiminden, işyeri hekiminin bulunmadığı yerlerde Bakanlıkça belirlenen sağlık kurum ve kuruluşlarından alınır. Raporlara itirazlar Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının ilgili birimine yapılır. Verilen kararlar kesindir. Sağlık gözetiminin maliyeti hiçbir şekilde çalışanlara yansıtılamaz.
(3) Sağlık gözetimi, sağlık raporları, sağlık kurum ve kuruluşları ile ilgili usul ve esaslar Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

Risk grupları
MADDE 21- (1) Kadın, çocuk, yaşlı, özürlü ve diğer h***as risk gruplarında yer alan çalışanlar, özellikle bunları etkileyen tehlikelere karşı korunurlar.
(2) Bu Kanunun 13 üncü maddesine göre yapılacak risk değerlendirmesinde h***as risk grupları da özel olarak dikkate alınır. İşveren bu değerlendirmenin sonucuna göre gerekli önlemleri alır.

Gebe veya emziren kadınlar
MADDE 22- (1) Gebe veya emziren kadınlar çalışma ortam ve şartları bakımından özel olarak korunurlar.
(2) Gebe veya emziren kadınların hangi dönemlerde ne gibi işlerde çalıştırılmalarının yasak olduğu ve bunların çalışmalarında sakınca olmayan işlerde hangi şartlar ve usullere uyulacağı, ne suretle emzirme odaları ve/veya kreş kurulması gerektiği, işverenlerin hangi hallerde dışarıdan hizmet alabilecekleri veya ortaklaşa oda veya yurt kurabilecekleri Sağlık Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlık tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir.

İş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcisi
MADDE 23- (1) On veya daha fazla çalışanın bulunduğu işyerinde işveren, sağlık ve güvenlikle ilgili çalışmalara katılma, çalışmaları izleme, önlem alınmasını isteme, önerilerde bulunma ve benzeri konularda çalışanları temsil etmeye yetkili, bir veya daha fazla kişinin, iş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcisi olarak görev yapmasını sağlar.
(2) İş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcilerinin, bu görevlerini yürütmeleri nedeniyle hiçbir şekilde hakları kısıtlanamaz ve bu temsilcilerin iş akitlerinin feshinde, 4857 sayılı Kanunun 18 inci maddesinde yer alan sınırlamalara bakılmaksızın, aynı Kanunun 18, 19, 20 ve 21 inci maddeleri hükümleri uygulanır.
(3) Çalışan sayısına ve işin niteliğine bağlı olarak işyerinde bulunacak iş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcisinin sayısı, görevlendirilmesi ya da seçimi, nitelikleri, görev süreleri, görev ve yetki ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

İş sağlığı ve güvenliği kurulu
MADDE 24- (1) İşveren, 50 ve daha fazla çalışanın bulunduğu, sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği kurulu kurmak ve kurullarca iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun olarak alınan kararları uygulamakla yükümlüdür.
(2) İş sağlığı ve güvenliği kurulunun; çalışan sayısı, yapılan işin süresi ve niteliği ile tehlike sınıfı dikkate alınarak, hangi işyerlerinde kurulacağı, oluşumu, işveren veya vekilinin ve çalışanların bu konu ile ilgili görev ve yetkileri, kurulun çalışma usul ve esasları, işverene ait birden çok iş sağlığı ve güvenliği kurulu olması halinde bu kurullar arasındaki koordinasyon ve işbirliği ile ilgili usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanacak yönetmelikle düzenlenir.

İzinler ve belgelendirme
MADDE 25- (1) İşyeri bina ve eklentileri, çalışma ortam ve şartları, her aşamada kullanılan veya ortaya çıkan maddeler, iş ekipmanları, toplu veya kişisel korunmayı sağlayıcı donanım ve benzerlerinin bu Kanuna ve iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili diğer mevzuat hükümlerine uygunluğu yönünden izin ve belge alınması gereken işyerleri, işler veya ürünler ile bu izin ve belgelerin alınmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir.

Üreticilerin ve tedarik edenlerin yükümlülükleri
MADDE 26- (1) İş ekipmanı, kişisel koruyucu donanım, hammadde, yarı mamul ve mamul madde üreten, temin veya tedarik edenler ile işyeri dışından bakım onarım, servis ve benzeri hizmetleri sağlayan kişi, kurum ve kuruluşlar, bu ürün ve hizmetlerin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerine uygunluğunu sağlamakla yükümlüdürler.

İşin durdurulması veya işyerinin kapatılması
MADDE 27- (1) İşyeri bina ve eklentilerinde, çalışma yöntem ve şekillerinde, iş ekipmanlarında çalışanlar açısından hayati tehlike oluşturan bir husus tespit edildiğinde, bu tehlike giderilinceye kadar komisyon kararıyla, tehlikenin niteliğine göre iş tamamen veya kısmen durdurulur veya işyeri kapatılır. Yedinci fıkrada belirtilen yönetmelikteki şartlar yerine getirilmeden; durdurulan işe devam edilemez, kapatılan işyeri açılamaz.
(2) Komisyon, işyerlerini iş sağlığı ve güvenliği bakımından denetlemeye yetkili iki müfettiş, çalışan temsilcisi, işveren temsilcisi ve Bölge Müdürü olmak üzere beş üyeden oluşur. Komisyona kıdemli iş müfettişi başkanlık eder. Komisyonun çalışmaları ile ilgili sekreterya işleri Bölge Müdürlüğü tarafından yürütülür.
(3) Askeri işyerleri ile yurt emniyeti için gerekli maddeler üretilen işyerleri ile ilgili oluşturulacak komisyonun yapısı, çalışma şekil ve esasları Milli Savunma Bakanlığı ve Bakanlıkça birlikte hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir.
(4) Bu maddeye göre verilecek durdurma veya kapatma kararına, işveren yerel iş mahkemesine altı iş günü içinde itiraz edebilir.
(5) İş mahkemesine itiraz, işin durdurulması veya işyerinin kapatılması kararının uygulanmasını durdurmaz.
(6) Mahkeme itirazı öncelikle görüşür ve altı iş günü içinde karara bağlar. Kararlar kesindir.
(7) İşyerlerinde, işin kısmen veya tamamen durdurulması veya işyerinin kapatılması işlemleri ile yeniden çalışmaya izin verilme şartları, işin durdurulmasına veya işyerinin kapatılmasına karar verilinceye kadar acil hallerde alınacak önlemlere ilişkin hususlar ile komisyonda görev alacak çalışan ve işveren temsilcilerinin nitelikleri, seçimi, komisyonun çalışma usul ve esasları Bakanlık tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle düzenlenir.
(8) İşyeri için, bu Kanunun 25 inci maddesine göre iş sağlığı ve güvenliği yönünden
gerekli izin ve/veya belgelerin alınmış olması bu maddede öngörülen hükümlerin uygulanmasına engel teşkil etmez.
(9) İşveren, bu maddenin birinci fıkrası gereğince işin tamamen veya kısmen durdurulması veya işyerinin kapatılması sebebiyle işsiz kalan çalışanlara ücretlerini ödemekle veya ücretlerinde bir düşüklük olmamak üzere meslek veya durumlarına göre başka bir iş vermekle yükümlüdür.

Sağlık ve güvenlik yönetmelikleri
MADDE 28- (1) Bakanlık, işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve sürekli iyileştirilmesi amacına yönelik olarak çalışma ortam ve çevresinde gerekli tedbirlerin belirlenmesi, iş kazaları ve meslek hastalıklarının önlenmesi, iş sağlığı ve güvenliği konularında yapılacak kontrol, ölçüm, inceleme ve araştırmalarda uyulması gerekli usul ve esaslar ile bunları yapacak kişi ve kuruluşlarda aranması gerekli özelliklerin belirlenmesi, özel durumları sebebiyle korunması gereken kişilerin çalışma şartlarının düzenlenmesi için yönetmelikler hazırlayabilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM
Teftiş ve Denetim

Devletin yetkisi
MADDE 29- (1) Çalışma hayatının, iş sağlığı ve güvenliği yönünden izlenmesi, denetlenmesi ve teftişi, Bakana bağlı İş Teftiş Kurulu Başkanlığında görevli ihtiyaca yetecek sayı ve özellikte Devlet adına teftiş ve denetlemeye yetkili iş müfettişlerince yapılır.
(2) Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin iş sağlığı ve güvenliği yönünden denetim ve teftişi ile sonuçlarına ait işlemler Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe girecek yönetmeliğe göre yürütülür.
(3) Askeri işyerleriyle yurt emniyeti için gerekli maddeler üretilen işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği yönünden denetim ve teftişi ile sonuçlarına ait işlemler Milli Savunma Bakanlığı ile Bakanlıkça birlikte hazırlanacak yönetmeliğe göre yürütülür.

Müfettişin Yetkisi
MADDE 30- (1) 29 uncu madde hükümlerinin uygulanması için, denetim ve teftişe yetkili olan iş müfettişleri, çalışanların hayatına, sağlığına, güvenliğine ilişkin olarak işyerlerini; her zaman izlemek, incelemek, araştırmak, denetlemek, teftiş etmek ve bu Kanuna aykırılık oluşturan eylemlere rastladıklarında, 4857 sayılı İş Kanunun 92 nci maddesinde açıklanan şekillerde bu halleri önlemek yetkisine sahiptirler.
(2) İşverenler, işveren vekilleri, çalışanlar ve inceleme, denetim ve teftiş konusu ile ilgili görülen diğer kişiler, görevli iş müfettişleri tarafından teftiş ve denetleme nedeniyle çağırıldıkları zaman gelmek, ifade ve bilgi vermek, gerekli olan belge ve delilleri getirip göstermek ve vermek, birinci fıkrada yazılı görevlerini yapmak için kendilerine her çeşit kolaylığı göstermek, bu yoldaki emir ve isteklerini geciktirmeksizin yerine getirmekle yükümlüdürler.
(3) Teftiş ve denetlemeye yetkili iş müfettişleri tarafından tutulan tutanaklar aksi kanıtlanıncaya kadar geçerlidir.

Müfettişin sorumluluğu
MADDE 31- (1) Teftiş ve denetleme yetkisi olan iş müfettişleri, görevlerini yaparken işin normal gidişini, üretim ve hizmet akışını, inceledikleri konunun niteliğine göre mümkün olduğu kadar aksatmamak, durdurmamak ve güçleştirmemekle ve resmi işlemlerin yürütülüp sonuçlandırılması için, açıklanması gerekmedikçe, işverenin ve işyerinin meslek sırları ve şartları, ekonomik ve ticari durumları hakkında gördükleri ve öğrendikleri hususları gizli tutmak ve kendileri tarafından bilgileri ve ifadeleri alınan yahut kendilerine başvuran veya ihbarda bulunan çalışanların ve başka kişilerin kimliklerini açıklamamakla yükümlüdürler.

Çalışan ve işverenin sorumluluğu
MADDE 32- (1) İşveren veya işveren vekillerinin, teftiş ve denetime yetkili iş müfettişleri tarafından ifade ve bilgilerine başvurulan çalışanlara, gerek doğrudan, gerekse dolaylı olarak olumsuz telkinlerde bulunmaları, çalışanları gerçeği saklamaya veya değiştirmeye yönlendirmeleri veya herhangi bir suretle zorlamaları ya da çalışanların ve/veya temsilcilerinin ilgili makamlara başvurmaları, haber ve ifade vermeleri nedeniyle, çalışanlara kötü davranışlarda bulunmaları yasaktır.
(2) Çalışanların, çalıştıkları veya ayrıldıkları işyerleri veya işverenleri hakkında gerçeğe uygun olmayan ihbar ve şikayette bulunarak yetkili kişi, kurum ve kuruluşları gereksiz işlemlerle meşgul etmeleri veya işverenleri haksız yere kötü duruma düşürmeye kalkışmaları ve iş müfettişlerince kendilerinden sorulan hususlar için gerçeğe aykırı cevaplar vererek teftiş ve denetimin yapılmasını güçleştirmek veya yanlış bir sonuca vardırmak gibi kötü niyetli davranışlarda bulunmaları yasaktır.

Genel kolluk kuvvetlerinin yardımı
MADDE 33- (1) Bu Kanun hükümlerinin tam ve gerektiği gibi uygulanabilmesi için işyerlerini teftiş ve denetime yetkili iş müfettişlerinin gerekli görmeleri ve istemeleri halinde, genel kolluk kuvvetleri, iş müfettişlerinin görevlerini yapabilmelerini sağlamak üzere her türlü yardımda bulunmakla yükümlüdürler.

ALTINCI BÖLÜM
İdari Yaptırımlar

İşyerini bildirme yükümlülüğüne aykırılık
MADDE 34- (1) Bu Kanunun;
a) 5 inci maddesindeki bildirim yükümlülüğüne aykırı davranan, işveren veya işveren vekiline, sekizbin Türk Lirası, bu para cezasının kesinleşmesinden sonra bildirim yükümlülüğüne aykırılığın devamı halinde takip eden her ay için aynı miktar,
b) Aynı maddede öngörülen yönetmeliğin uyulmayan her bir madde hükmü için işveren veya işveren vekiline doksan Türk Lirası,
idari para cezası uygulanır.
(2) Bu maddede öngörülen idari para cezası, 4857 sayılı Kanunun 98 inci maddesine göre idari para cezası uygulanmış olan işveren veya işveren vekillerine uygulanmaz.

Genel iş sağlığı ve güvenliği hükümlerine aykırılık
MADDE 35- (1) Bu Kanunun 7 nci maddesinin birinci fıkrasına, 8, 9, 10 ve 11 inci maddesi hükümlerine, 12 nci maddesi üçüncü ve dördüncü fıkraları hükümlerine 13 üncü maddesi hükümlerine, 28 inci maddesinde öngörülen yönetmeliklerin hükümlerine aykırı hareket eden işveren veya işveren vekiline, alınmayan her iş sağlığı ve güvenliği önlemi için doksan Türk Lirası idari para cezası verilir. Alınmayan her bir önlem için izleyen her ay aynı miktar idari para cezası uygulanır.
(2) Bu Kanunun 12 nci maddesi birinci ve ikinci fıkralarına aykırı olarak altıncı fıkrasında öngörülen yönetmeliklerin hükümlerinde belirtilen usul ve esaslara uygun kişileri görevlendirmeyen veya hizmet almayan, işveren veya işveren vekiline görevlendirmediği her kişi için ikibin Türk Lirası idari para cezası verilir. Görevlendirmenin yapılmadığı veya hizmetin alınmadığı izleyen her ay için aynı miktar ceza uygulanır.

Risk değerlendirilmesine ilişkin hükümlere aykırılık
MADDE 36- (1) Bu Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasına aykırı olarak, risk değerlendirmesi yapmayan, ikinci fıkrasında belirtilen koruyucu önlemlere ve kullanılması gereken koruyucu ekipmana karar vermeyen ve alınan kararları uygulamayan, aynı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmüne aykırı davranan işveren veya işveren vekiline beşyüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Aykırılığın devamı halinde ceza birbuçuk katı olarak uygulanır.
(2) Aynı maddenin dördüncü fıkrasında öngörülen yönetmeliğin uyulmayan her bir madde hükmü için işveren veya işveren vekiline yüz Türk Lirası idari para cezası verilir.

İş kazaları ve meslek hastalıklarına ilişkin kayıt/bildirim hükümlerine aykırılık
MADDE 37- (1) Bu Kanunun 15 inci maddesinin birinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket eden işveren veya işveren vekiline bildirilmeyen her iş kazası ve meslek hastalığı için bin Türk Lirası idari para cezası verilir.
(2) Aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen bildirim yükümlülüğüne aykırı hareket edenlere beşyüz Türk Lirası idari para cezası verilir.
(3) Aynı maddenin üçüncü fıkrasında öngörülen yönetmeliğin uyulmayan her bir maddesi için işveren veya işveren vekiline doksan Türk Lirası idari para cezası verilir.

Bilgilendirme ve katılım ile ilgili hükümlere aykırılık
MADDE 38- (1) Bu Kanunun 16 ve 17 nci maddesi hükümlerine aykırı hareket eden, işveren veya işveren vekiline ikiyüz Türk Lirası idari para cezası verilir.

Eğitim ile ilgili hükümlere aykırılık
MADDE 39- (1) Bu Kanunun 18 inci maddesinin bir ila altıncı fıkrası hükümlerine aykırı hareket eden işveren veya işveren vekiline eğitim verilmeyen her kişi için doksan Türk Lirası,
(2) Aynı maddenin yedinci fıkrasında öngörülen yönetmeliğin uyulmayan her bir madde hükmü için doksan Türk Lirası,
İdari para cezası verilir.

Sağlık gözetimine ilişkin hükümlere aykırılık
MADDE 40- (1) Bu Kanunun 20 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkrası hükümlerine aykırı hareket eden işveren veya işveren vekiline sağlık gözetimine tabi tutulmayan her çalışan için yüz Türk Lirası,
(2) Aynı maddenin üçüncü fıkrasında öngörülen yönetmeliğin uyulmayan her bir madde hükmü için doksan Türk Lirası,
İdari para cezası verilir.

Risklere karşı özel olarak korumayla ilgili hükümlere aykırılık
MADDE 41- (1) Bu Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrası hükmüne aykırı hareket eden işveren veya işveren vekiline yüz Türk Lirası,
(2) Aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen yönetmeliğin uyulmayan her bir madde hükmü için doksan Türk Lirası,
İdari para cezası verilir.

İş sağlığı ve güvenliği çalışan temsilcisi ile ilgili hükümlere aykırılık
MADDE 42- (1) Bu Kanunun 23 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkrası hükümlerine aykırı davranan işveren veya işveren vekiline iki yüz Türk Lirası,
(2) Aynı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen yönetmeliğin uyulmayan her bir madde hükmü için işveren veya işveren vekiline doksan Türk Lirası,
İdari para cezası verilir.

İş sağlığı ve güvenliği kurulu ile ilgili hükümlere aykırılık
MADDE 43- (1) Bu Kanunun, 24 üncü maddesinin birinci fıkrası hükümlerine aykırı davranan işveren veya işveren vekiline dokuzyüz Türk Lirası,
(2) Aynı maddenin ikinci fıkrasında belirtilen yönetmeliğin uyulmayan her bir madde hükmü için işveren veya işveren vekiline yüz Türk Lirası,
İdari para cezası verilir.

İzinler ve belgelendirme ile ilgili hükümlere aykırılık
MADDE 44- (1) Bu Kanunun 25 inci maddesinde belirtilen yönetmeliklerin uyulmayan her bir madde hükmü için işveren veya işveren vekiline doksan Türk Lirası idari para cezası verilir.

İşin durdurulması ve işyerinin kapatılmasına ilişkin hükümlere aykırılık
MADDE 45- (1) Bu Kanunun 27 nci maddesinde belirtilen yönetmelikteki şartları yerine getirmeden; durdurulan işi devam ettiren ya da kapatılan işyerini açan işveren veya işveren vekiline üçbin Türk Lirası idari para cezası verilir.

İş hayatının denetim ve teftişi ile ilgili hükümlere aykırılık
MADDE 46- (1) Bu Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile 32 inci maddesi hükümlerine aykırı davranan işveren veya işveren vekiline sekizbin Türk Lirası idari para cezası verilir.
(2) İş müfettişlerinin bu Kanundan veya diğer kanunlardan doğan her çeşit teftiş, denetleme yetki ve görevleri gereğince görevlerinin yerine getirilmesi sırasında, görevlerini yapma ve sonuçlandırmaya engel olan kimselere, fiil suç oluşturmadığı taktirde sekizbin Türk Lirası idari para cezası verilir.

Cezaları belirtilmemiş hükümlere aykırılık
MADDE 47- (1) Bu bölümde cezası özel olarak belirtilmemiş olan hükümlere aykırı hareket eden veya zorunluluklara uymayan işveren veya işveren vekiline ikiyüz Türk Lirası idari para cezası verilir.

İdari para cezalarının uygulanmasına ilişkin hususlar
MADDE 48- (1) Bu Kanunda belirtilen idari para cezaları gerekçesi belirtilmek suretiyle işyerinin kayıtlı olduğu bölge müdürlüğünce verilir. Verilen idari para cezalarına dair kararlar ilgililere 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir. Bu cezalara karşı tebliğ tarihinden itibaren en geç yedi gün içinde sulh ceza mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. İtiraz üzerine verilen karar kesindir.
(2) Bu Kanunda öngörülen idari para cezaları, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır.
(3) Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları, 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
(4) Bu Kanuna göre tahsil edilen idari para cezaları, tahsilatı yapan ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili hizmetlerde kullanılmak üzere Bakanlık adına açılacak hesaba en geç tahsilatın yapıldığı tarihi takip eden bir ay içinde aktarılır. Hesaba aktarılan paranın kullanımı ile ilgili bir komisyon kurulur.
(5) Tahsil edilen paranın kullanımı, komisyonun teşekkülü ve çalışması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

YEDİNCİ BÖLÜM
Geçici ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan hükümler
MADDE 49- (1) 4857 sayılı İş Kanununun; 72, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 85, 86, 87, 88, 89, 95, 105 inci ve geçici ikinci maddeleri yürürlükten kaldırılmıştır.
(2) İş Kanununun 63 üncü maddesinin dördüncü fıkrası madde metninden çıkarılmıştır.
(3) İş Kanununun 104 üncü maddesinin birinci fıkrasında geçen “72 nci maddesi hükümlerine aykırı olarak bu maddede belirtilen yerlerde 18 yaşını doldurmamış erkek çocukları ve gençleri ve her yaştaki kadınları çalıştıran,” ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.

GEÇİCİ MADDE 1- (1) Diğer mevzuatta iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa yapılan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır.

GEÇİCİ MADDE 2- (1) 4857 sayılı İş Kanununun; 77, 78, 79, 80 ve 88 inci maddelerine göre yürürlükte olan yönetmelikler bu Kanunun ilgili maddelerine göre hazırlanacak yeni yönetmelikler çıkarılıncaya kadar yürürlükte kalır.

GEÇİCİ MADDE 3- (1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette olan ve İş Kanunu kapsamına girmeyen, ancak bu Kanun kapsamına giren işyerlerinin işveren veya işveren vekilleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde işyerlerini ilgili bölge müdürlüğüne bildirmek zorundadır.

GEÇİCİ MADDE 4- (1) Bu kanunda geçen “Türk Lirası” ibaresi karşılığında, uygulamada 28/1/2004 tarihli ve 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun hükümlerine göre ülkede tedavülde bulunan para “Yeni Türk Lirası” olarak adlandırıldığı sürece bu ibare kullanılır.

GEÇİCİ MADDE 5- (1) Çalışanların 4857 sayılı Kanun ve yürürlükteki diğer mevzuat gereği daha önce alınmış bulunan sağlık raporları bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl süreyle geçerlidir.

Yürürlük
MADDE 50- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme
MADDE 51- (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.