Mühendislik Etiği

[B]Mühendislik Etiği[/B]

7-8 Kasım 2013 tarihlerinde Eskişehir'de yapılan [B]VII. Delme Patlatma Sempozyumu[/B]'nda [B]H. Aydın BİLGİN (ODTÜ)[/B] Hocamızın [B]"Patlayıcı İşkolu ve Patlatmada Mühendislik Ahlakı"[/B] başlıklı bildirisini dinlemiş ve çok etkilenmiştim.
Zaman zaman meslektaşlarımızla yaptığımız konuşmalarda Odamız asgari ücretlerine uyulmadığı ve daha düşük ücretlere iş yapıldığı gündeme gelmektedir.
Dün Oda da bir meslektaşımla sohbet ederken bu konu gene gündeme geldi ve Aydın Hocamın bu sunumunun kısa bir bölümünü paylaşmaya karar verdim.
Umarım yararlı olur..

Hakkı ELBİR



[B]MÜHENDİSLİK AHLAKININ GELİŞİMİ VE TEMEL İLKE VE KURALLARI[/B]
Mühendislik bilgili olmayı gerektiren bir meslektir. Ayrıca mühendisler yaptıkları işin kişi ve toplumun yaşam kalitesi üzerinde önemli etkisi olduğunu bilirler. Bu nedenle mühendislerce sağlanan hizmetler dürüstlük, yansızlık, yasalara uygunluk, haktanırlık gerektirir ve toplum sağlığı, güvenliği ve gönencini (refahını) korumaya adanmış olmalıdır (Tansel, 2013).
Mühendislerin ahlak konusuna dikkatli ve sistemli olarak eğilmesi, 1970’lerin sonuna doğru ABD’de olmuştur. ABD Profesyonel Mühendisler Ulusal Derneğince belirlenmiş Mesleksel Ahlak Temel İlkeleri aşağıda sunulmuştur.

[B]Temel İlkeler[/B]
Mühendis, mesleğinin gereklerini yerine getirirken aşağıdaki ilkelere uyacaktır;
1. Toplumun güvenliği, sağlığı ve gönencine en yüksek düzeyde önem verecektir.
2. Yalnızca deneyimli olduğu alanlarda hizmet verecektir.
3. Topluma dönük açıklamalarında nesnel ve dürüst olacaktır.
4. Mesleğe ilişkin konularda, her bir işveren ya da müşterisi adına sadık, güvenilir kişi olarak hareket etmelidir.
5. Mesleğiyle ilgili iş başvurularında aldatıcı edimlerden kaçınmalıdır.

[B]Mesleki Yükümlülüklere İlişkin Bazı Önemli Kurallar[/B]
Tümünü burada saymak olanaklı olmadığından hepsi önemli olan kurallardan başlıcaları aşağıda sunulmuştur:
1. Mühendis, bir projenin başarılı olamayacağına inandığı zaman işverenine veya müvekkiline bildirecektir.
2. Mühendis, bir projenin nasıl ve hangi koşullarda başarılı olacağını işverenine açıklamak ve uygun proje hazırlamak, uygulamak zorundadır.
3. Projenin yürütümü sırasında zarar ve hasar meydana gelmemesi için takip edilmesi gereken usul ve esasları işverenine açıklamak zorundadır.
4. Mühendis, herhangi bir dışarı işi kabul etmeden önce işverenine haber verecek ve düzenli işine zararı dokunacak dışarı işi yapmayacaktır.
5. Mühendis, bir başka işverenin mühendisini yanıltıcı beyanla ayartma girişiminde bulunmayacaktır.
6. Mühendis, grev, grev gözcülüğü vb zorlayıcı eylemlere etkin olarak katılmayacaktır.
7. Mühendis, mesleğinin saygınlığı ve dürüstlüğüne zarar verecek kişisel çıkar
edimlerinden kaçınacaktır.
8. Mühendis, yurttaşın veya toplumun güvenlik, sağlık ve gönencinin geliştirilmesi çalışmalarında yapıcı hizmetlerde bulunma fırsatlarını arayıp bulacaktır.
9. Mühendis, yurttaşın veya toplumun güvenliği, sağlığı ve gönenci bakımından güvenli olmayan veya kabul edilmiş mühendislik ölçütlerine uymayan hiçbir rapora, projeye veya şartnameye katkıda bulunmayacak, imzalamayacak ve uygulaması içinde bulunmayacaktır.
10. Mühendis, uzmanı olduğu mühendislik konusunda toplumun bilgisini artırmaya, mühendisliğin başarı ve saygınlığının yaygınlaştırılmasına, mesleğini korumaya çalışacaktır.
11. Mühendis bir olguyu çarpıtarak aktarmayacak, bir olgunun atlanmasından ve yanıltıcı söylemden kaçınacak, gereksiz umutlanma yaratmayacaktır.
12. Mühendis, şu andaki ya da geçmişteki herhangi bir işvereninin veya müvekkilinin iş konularına ilişkin gizli bilgiyi açıklamayacak ve karşıt bir çıkar içinde yer almayacaktır.
13. Mühendis, malzeme ve donanım satıcılarından kendi ürünlerini seçmesi karşılığında parasal ödeme veya hediye kabul etmeyecektir.
14. Mühendis, mühendislik çalışmalarında yer alanlar için uygun ve yeterli ücret ödeme ilkesini savunacak ve kendi çalıştırdığı kişilerin ücretini hakkaniyet dahilinde ödeyecektir.
15. Mühendis, başka mühendisleri gerçek dışı biçimde eleştirerek veya başka yakışıksız yöntemlerle eleştirerek işe girmek, terfi etmek ya da mesleksel bağlantılar kurmak için çalışmayacaktır.
16. Mühendis, başka bir mühendisin ününe, geleceğine ve uygulamalarına ilişkin olarak kötü niyetle zarar verme girişiminde bulunmayacak, başka mühendislerin çalışmalarını gerçeğe aykırı biçimde eleştirmeyecektir.
17. Bir mühendis, başka bir mühendisin aynı işveren için yaptığı çalışmayı, o mühendisin çalışması devam ederken ancak o mühendise bilgi vermek koşuluyla, çalışması sona ermişse haber vermeden inceleyebilir.
18. Devlette, sanayide ya da eğitim işlerinde çalışan bir mühendis, ancak görevinin gerektirdiği durumlarda başka mühendislerin çalışmalarını inceleyebilir ve değerlendirebilir.
19. Pazarlama işinde ya da sanayide çalışan bir mühendis sunduğu ürünle, başka satıcıların ürünlerini ancak kabul edilmiş mühendislik ilkeleri bakımından karşılaştırabilir.
20. Pazarlama ya da saniyede çalışan bir mühendis sunduğu ürünlerin niteliklerini, yarar ve sakıncalarını doğru biçimde tanıtacak, çarpık ve yanıltıcı beyan ve tanıtımlardan kaçınacaktır.
21. Mühendis, yanıldığı kanıtlandığında kendi yanlışlarını itiraf ve kabul edecek, kendini haklı göstermek çabasıyla olguları çarpıtmayacaktır.
22. Mühendis, herhangi bir gerçek ya da tüzel kişi ile yakınlığını, kendisinin yanlışlarını, ya da ahlak dışı edimlerini perdelemek amacıyla kullanmayacaktır.
23. Mühendis, kendisinin ya da iş arkadaşlarının akademik ya da mesleksel yeterliklerini gerçek dışı biçimde tanıtmayacak ve yanıltıcı biçimde davranmayacaktır.
24. Mühendis, başkalarının hanesine yazılması gereken mühendislik çalışma ve başarılarını sahibine teslim edecek, başkalarının mülkiyet haklarını tanıyacaktır.
25. Mühendis, bir müvekkil veya işverenin işine yönelik olarak hazırladığı tasarım, veri ve belgelerin o işverenin malı olduğunu bilmelidir.
26. Mühendis, kamudan bir iş ihalesi verilmesini etkileme amacı taşıyan herhangi bir siyasal katkıyı teklif etmeyecek, vermeyecek, istemeyecek ya da almayacaktır.
27. Mühendis, öğrencilerin, kendisinin iş verdiği mühendislerin ve başka mühendislerin mesleki gelişimini artıracak, bu amaçla işbirliği yapacak ve meslekte ilerlemelerine olanak sağlayacaktır.
28. Mühendis, iş verdiği mühendislerin mesleki ve teknik toplantılara katılmaları ve bildiri sunmalarını yüreklendirecektir.
29. Mühendis, görevlendireceği bir mühendise işin yeri, çalışma koşulları, ve ücret konularında doğru bilgi verecektir.
30. Mühendis, çalıştırdığı bir mühendise tüm eğitimini ve deneyimini kullanabileceği türden iş verecektir.
....
[B]H. Aydın BİLGİN
Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Ankara[/B]